&#1178aзa&#1179стaнны&#1187 «100 жa&#1187a eсімі» &#1179aтырынa eнгeн 24 жaстa&#1171ы М&#1241улeн Бeкт&#1201р&#1171aнoв eліміздe aл&#1171aш рeт биoникaлы&#1179 прoтeзді oйлaп тaп&#1179aн. &#1240лeм бoйыншa м&#1201ндaй биoникaлы&#1179 протезді &#1241зірлейтін 10 &#1171ана компания бар. &#1178&#1201растырушы Tengrinews.kz тілшісіне берген с&#1201хбатында ал&#1171ашында дипломды&#1179 ж&#1201мысына жаса&#1171ан б&#1201л жобасын осыншалы&#1179ты де&#1187гейге жетеді деп ойлама&#1171анын айтты.

«&#1256мірімде жаса&#1171ан жобаларды&#1187 ішіндегі жаныма жа&#1179ыны осы. Басында тек жоба ретінде к&#1257рсем, келе-келе кейін бірінші, сосын жо&#1171ар&#1171ы — алтыншы де&#1187гейге дейін ба&#1171ындырып, жетілдіре бастадым. Протезді ж&#1201мыс істету &#1199шін арнайы жабды&#1179пен ж&#1199руді&#1187 &#1179ажеті жо&#1179. Ол сізді&#1187 ойы&#1187ызды о&#1179иды десе де болады», — дейді М&#1241улен.

Б&#1201л протез &#1179алай, не ар&#1179ылы ж&#1201мыс істейді? Ойлау ж&#1199йесі ар&#1179ылы, д&#1241лірек айтса&#1179, мидан шы&#1179&#1179ан белгіге &#1241сер ететін б&#1201лшы&#1179ет ар&#1179ылы бас&#1179арылады. 20 функциядан аса &#1179имыл жасай алатын протезбен есік т&#1201т&#1179асын ашу&#1171а, тама&#1179тану&#1171а, компьютер пернета&#1179тасында теру, та&#1171ы бас&#1179а да заттарды бас&#1179ару&#1171а болады. 

Протез бицепс ж&#1241не трицепс б&#1201лшы&#1179 еттері &#1179оз&#1171ал&#1171ан кезде, белгі &#1179абылдап, керек &#1179имылы&#1187ды жасайды.

М&#1241уленні&#1187 айтуынша, оны&#1187 діттеген ма&#1179саты к&#1257п те, инвестициясы жо&#1179. Болаша&#1179та ол жасанды &#1179олды тек білекке дейін емес, иы&#1179&#1179а дейін жасап, бионикалы&#1179 ая&#1179 протезін ж&#1199зеге асыр&#1171ысы келеді екен. О&#1171ан &#1179оса, к&#1257зді&#1187 к&#1257ру &#1179абілетін &#1179айта &#1179алпына келтіру ойында бар.

«&#1178азір біз тек білекке дейін &#1171ана протезді шы&#1171арамыз. Жоспар бойынша, оны&#1187 бас&#1179а де&#1187гейлерін ба&#1171ындырып, білек, иы&#1179, ая&#1179 протездерін жаса&#1171ым келеді. Алайда оны&#1187 б&#1241ріне &#1257з &#1179алтамнан а&#1179ша шы&#1171ару &#1179иын. Кейде жобалардан &#1201тып ал&#1171ан кездерім болып ж&#1199рді. Оны тапсырыс жасаушыларды&#1187 с&#1201рауы бойынша жараттым. Ма&#1171ан бионика саласы &#1179ызы&#1179 бол&#1171анды&#1179тан к&#1257зді&#1187 к&#1257ру &#1179абілетін &#1179айта &#1179алпына келтіргім келеді. Технология, &#1171ылым дамы&#1171ан нары&#1179та б&#1201л арманыма жету &#1179иын деп ойламаймын», — деді ол.

Бионикалы&#1179 протезді ж&#1199зеге асыру &#1199шін М&#1241уленні&#1187 жарты жылы кетіпті. Кейіпкеріміз &#1179олды т&#1199гелдей &#1257з бетімен жасап шы&#1179&#1179ан. Ол есептеу техникасы ж&#1241не ба&#1171дарламалы&#1179 жаса&#1179тама саласын бітірсе де, роботты жасау&#1171а ешкім &#1199йретепегенін айтты.

«Мен Республикалы&#1179 физика-математика мектебін бітірдім, кейін университетке т&#1199ссем де, мені робот жасау&#1171а ешкім &#1199йретпеді. Барлы&#1171ы адам&#1171а байланысты. Шайнап бергенді ж&#1201та білсе&#1187 болды. Бионикалы&#1179 протез бол&#1171анды&#1179тан, адам терісін &#1179ажамауы &#1199шін материалын 3D-принтерден шы&#1171ардым. Ал керек арнайы жабды&#1179тарын шетелді&#1187 &#1241р &#1179аласынан тапсырыс ар&#1179ылы алдыртамын», — дейді М&#1241улен.

Б&#1201л 3D-принтерді М&#1241уленге Алматы &#1241кімі Бауыржан Байбек сый&#1171а тартыпты. 

&#1240&#1187гіме барысында М&#1241улен бастап&#1179ыда о&#1171ан ешкім сенбегенін, тіпті достар тарапынан «М&#1199мкін емес, жасай алмайсы&#1187″ деген с&#1257здерді жиі естігенін жасырмады.

«Мен «Б&#1201&#1171ан дейін шы&#1171арылып &#1179ой&#1171ан затты не &#1199шін &#1179айта жасап жатсы&#1187, А&#1178Ш-та д&#1241л сондай бар емес пе?!» деген с&#1257здерді жиі еститінмін. Олар&#1171а «Ол бас&#1179а елде, ал мен &#1257з елімде, &#1257з &#1178аза&#1179станымда бол&#1171анын &#1179алаймын. Болаша&#1179та &#1199лкен нары&#1179&#1179а шы&#1171ып, &#1178аза&#1179станны&#1187 атын б&#1199кіл &#1241лемге таныт&#1179ым келеді», — деді ол.

Суреттерді т&#1199сірген Дана &#1178&#1201тбанбаева

М&#1241уленні&#1187 ал&#1171аш&#1179ы бионикалы&#1179 протезін 12 жасында &#1179атерлі ісікке байланысты &#1179олынан айырыл&#1171ан &#1240кежан Арын&#1171азы &#1179олданды. Б&#1201л протезді автор о&#1171ан сый&#1171а тарт&#1179ан екен. Бастап&#1179ыда шетелден жасанды &#1179олды тапсырыс беруге м&#1199мкіндігі болма&#1171ан &#1240кежанны&#1187 отбасы М&#1241улен Бект&#1201р&#1171ановты&#1187 компаниясы жайлы естігенінде к&#1257з жасына ерік бергенін жасырмады.

«Арманымны&#1187 орындал&#1171анын &#1179атты &#1179ала&#1171аным соншалы&#1179, &#1171аламтор желісінен протез жайлы к&#1257п іздедім. С&#1257йтіп, М&#1241улен Бект&#1201р&#1171ановты интернеттен тауып, анама айттым. Екеуміз ол кісіні тауып алып, М&#1241улен ма&#1171ан бионикалы&#1179 &#1179олды жасау&#1171а бірден кірісіп кетті. Жарты жылдан кейін протез дайын болып, &#1179олымны&#1187 жо&#1171ын да &#1201мытып кеттім», — деп еске алды &#1240кежан Арын&#1171азы.

© 100esim.el.kz

Арын&#1171азы жасанды &#1179ол&#1171а тез арада &#1199йреніпті.

«Жасанды &#1179ол ма&#1171ан екінші м&#1199мкіндікті, екінші м&#1241рте ба&#1179ыт сыйлады. Протезбен ж&#1199ру &#1257те ы&#1187&#1171айлы. М&#1241уленнен А&#1178Ш-та жасал&#1171ан протездерден оны&#1187 протезіні&#1187 айырмашылы&#1171ы неде дегенімде «Шетелде жасанды &#1179олды кигеннен кейін, минималды бір-екі айда &#1179олмен бас&#1179ару&#1171а &#1199йренесі&#1187. Отанды&#1179 &#1257німді ерте&#1187-а&#1179 &#1257з &#1179олы&#1187дай сезініп кетесі&#1187. Біра&#1179 барлы&#1171ы адам&#1171а байланысты» деді М&#1241улен. Расында &#1179олыма тез &#1199йрендім. Алып-салу &#1179иынды&#1179 тудырмаса, барлы&#1171ы к&#1257&#1187ілімнен шы&#1171ады. Алайда, оны шешу Калашников автоматына &#1201&#1179сайды», — деп к&#1199лді &#1240кежан Арын&#1171азы.

Комментирование и размещение ссылок запрещено.

Комментарии закрыты.